الفيض الكاشاني
73
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
فصل : گفتار برخى از دانشمندان در فضيلت علم ( 1 ) مىگويم : يكى از دانشمندان ما « 25 » گفته است : بدان خداوند سبحان دانش را سبب كلّى آفرينش تمام جهان علوى و سفلى قرار داده و در جلالت و بالندگى دانش همين بس است . خداوند سبحان در كتاب خود از باب تذكّر و بينش دادن به خردمندان فرموده است : اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً « 26 » اين آيه كريمه در اثبات شرافت علم دليلى كافى است ، بويژه علم توحيد كه اساس هر دانش و مدار هر معرفت است . و خداوند سبحان علم را عالىترين و شريفترين چيزها معرّفى كرده ، و آن را بر فرزند آدم پس از نعمت آفرينش و بيرون آوردن او از ظلمت عدم به روشنايى وجود ، نخستين منّت قرار داده ، و در اوّلين سورهاى كه بر پيامبرش محمّد ( ص ) نازل كرده فرموده است : اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ، خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ ، اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ ، الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ، عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ « 27 » ، بايد انديشيد كه چگونه خداوند كتاب كريم خود را كه لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ « 28 » با نعمت ايجاد آغاز ، و پس از آن نعمت علم را ذكر فرموده است ، و اگر پس از موهبت ايجاد ، منّتى بالاتر و نعمتى والاتر از علم وجود داشت خداوند اين منزلت را به علم نمىبخشيد و آن را سرآغاز انوار هدايت و طريق دلالت بر صراط مستقيم
--> ( 25 ) مقصودش شهيد دوّم است كه اين مطلب را در كتاب خود ، منية المريد ، ص 3 ، چاپ ملحق به كتاب روض الجنان ذكر كرده است . ( 26 ) طارق / 12 : خداوند كسى است كه هفت آسمان را آفريد و از زمين نيز همانند آن را . فرمان او پيوسته در ميان آنها فرود مىآيد تا بدانيد كه خداوند بر هر چيزى تواناست و علم او به همه چيز احاطه دارد . ( 27 ) علق / 1 تا 5 : بخوان به نام پروردگارت ، همان كه انسان را از خون بستهاى خلق كرد ، بخوان كه پروردگارت از همه بزرگوارتر است ، همان كه به وسيله قلم تعليم فرمود ، و به انسان آنچه را نمىدانست آموخت . ( 28 ) فصّلت / 43 : هيچ گونه باطلى نه از پيش رو و نه از پشت سر به سراغ آن نمىآيد .